Anadolu'da 1890 sonrasında Kurulan, bazı köylerde mezarlıkların belli bölümünde taşların üzerinde isim olmayan ve özenle yapılmamış mezarlar vardır. Bu mezarların kime ait olduğu köyün en yaşlısına sorsanız da bilmez. Halk arasında "Gavur mezarı" diye bilinir. Hâlbuki o yerleşim yerinde daha önce kimse yaşamamıştır. Peki bu gavur dedikleri kimlerdir?
Osmanlı'nın savaşlara başladığı yıllarda bu 1860 dan itibaren başlar 1918 yılına kadar devam eder. Osmanlı bir cephede değil onlarca cephede birden savaştı. Bu yüzden güç bölündüğü için savaşlarda başarı sağlayamadı. Bir devlete karşı 12 devlet. İşte gavur mezarı olayının kaynağıda burası.
Güneyde bulunan Yemen, Irak, Hicaz, Kudüs gibi cephelere gönderilen Anadolu insanı, Yenilgi ya da terhis edildikleri zaman(yenilgi sonrası antlaşma şartlarında askerî terhis etme şartından dolayı) bazıları gemilerle İskenderun limanına getirilerek oradan Kendi imkanlarıyla,bazılarıda direk cepheden Kendi imkanlarıyla yaya olarak memleketine gönderilmişlerdir.
Zamanın şartları ağır, taşıt yok. Bu terhis olan askerler savaştıkları bölgenin sıcak olması dolayısıyla yazlık elbise ile terhis oluyorlar. Memleketleri kuzeyde ve soğuk iklime sahip. Yazın terhis olan yürüyerek ancak kışın memleketine varabiliyor. İşte bazılarıda varamıyor. Hastalık, yetersiz beslenme sebebiyle yol güzergahlarında bulunan köylerde vefat ediyor. Köylüler bu kişileri tanımadıkları için köyün mezarlığının bir kesiminde bunları defn ediyor. Taş dikiyor ancak isimlerini bilmedikleri için taşlarının üzerine isim yazmıyorlar, biraz da düzensiz yaptıkları için zamanla bazıları kayboluyor. Mezarın bu kesimine "Garipler mezarlığı" diyorlar. Nesilden nesil'e bu garip sözcüğü Gâvur haline geliyor ya da birileri tarafından getiriliyor.
Aslında bu insanlar "Gâvur" değil gerçek anlamıyla "Gazilerdir"
O mezarlar zamanla yerleri kaybolduğu için o bölge kazıldığında insan kemiklerine çokca rastlanır. Bazı köylerde bu rakam onlarcadır. Köyün ulaşımının kolaylık güzergahına göre değişir.
Bazı köyler o kesime halen Garipler mezarlığı diyor. Ama bazılarında bu Gavur olarak değiştirilmiş.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder