AKILDA KALMAYANLAR

20 Nisan 2026 Pazartesi

ETİK

       Eskiden Etik değerler vardı. Mesela hırsızlık gizli yapılır toplum tarafından ayıplanırdı. Toplum dışlardı. Şimdi alenen göz önünde yapılıyor, ve de toplumun en itibarlı kişisi oluyor. Bir adım sonrası ne olur kestirmek zor. Mesela ödül verilebilir diyeceğim ama zaten bu oluyor. Daha kötüsü ne olabilir. Dürüstlük erdem olmaktan çıkarılıp cezalandırılabilir diyeceğim, o da oluyor. Uzun süre tekrarlanan davranış kültür oluyorsa, bu da olabilir. Olmaz diye bir şey yok. Hindistan'da erkek öldüğü zaman karısı da diri diri yanına gömmek, yakmak bir kültürse, bu da olur. 
        Sosyal medya etik diye bir kavramın dışında seyreden bir mecra. İnsana kolay yoldan ulaşmak, hareketlerini ve davranışlarını belirlemede daha çok argüman barındıran vampir hesabı kan emmekten başka bir amacı olmayan bir canavar olsa gerek. Orada etik olmaz. Nasıl olsun, benim etik davranış olarak tanımladığım bir davranış başka toplumda normal gözükebiliyor. Etik olarak belirlediğim zamanda iletişim kısıtlı, etkileşim yoktu. Şimdi öylemi her davranışım hatta ne yeyip ne içtiğim alenen meydanda. İnsan isteklerinin sınırının olmadığı bir dönem içerisinde etik değerleri sürdürmeye çalışanların pek şansıda yok gibi. Her şey tepe taklak olduğu ortamda, yıkımı engelleyecek elde hiç bir şey yok. Bir zaman din, inanç vardı, onunda bir değeri kalmadı. Birey için bir anlam ifade etmeyen inanç sadece bireye bağ olmaktan öteye gitmemeye başladı. Bunu başkası değil kendi ellerimizle biz yaptık. İyi mi kötümü yaptık onu zaman gösterecek. 
       İnsan Salih niyetle çıktığı yolda, engellerle karşılaştığında, o engeli kaldırmak yerine görmezden gelip üzerinden atlayıp geçerse, o engel ileri de karşısına tekrar çıktığında üzerinden atlama zamanını bulamayabilir. Her engel hedefe ulaşmada bir zorluk değil, bir değerdir. İnsan davranışını, kuralları belirlemede bir araçtır. Acı insanı güçlendirir misali. 
        Etik olarak hayatın içine aldığımız her davranış yerinde ve zamanında kullanılırsa bir etik değeri olur. Ötelenen her değer, insanda bir şeyleri alıp götürür. Öyle bir zaman gelir ki ortada bir etik değer kalmaz. Yeni edindiği etik değerler tecrübe edilmediğinden yarar zarar hesabı yapılamaz. Ya tutarsa mantığı başarı adına burada kullanılamaz. Geri dönüşü olmayan yaraların ilacı yoktur. İnsan yaşadığı sürece denenmiş ve yarar sağlayan değerleri ötelemeden hayatına sokarsa bir değeri olur. Evrensel yarar sağlamayan her etik değer yozlaşmaya sebep olur ki, toplum bunun içinden başarılı bir şekilde çıkamaz. 
        Bugün İsrail e vicdan sahibi insanlar hariç, Yahudiler dışında iyi gözle bakan var mı? Etik değerleri sözde din kurallarına kurban etmiş bir toplum küresel bir dünya da güvenlik içinde nasıl yaşayabilir? Güvenlik bir insan sorunu haline getiren bir topluluğun bu dünya medeniyetine ne gibi bir katkısı olabilir? Bilerek ve isteyerek yapılan insanlığa karşı işlenen her suç bir değer değil, yozlaşma, yanlızlaşmadan başka bir şey getiremez. 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

ETİK

       Eskiden Etik değerler vardı. Mesela hırsızlık gizli yapılır toplum tarafından ayıplanırdı. Toplum dışlardı. Şimdi alenen göz önünde y...