Eleştirmek, yorumlamak, suçlamak en kolay yoldur. Bunlara muhatap olan kişinin sessizliğine, durumuna, çaresizliğine bakmadan yapılan her konuşma tek taraflı yargılamadır. Eleştirenler genelde konu ile ilgili bağlantısı olmayan ya da kabiliyeti olmayanlar, eleştirdikleri konunun başka bir versiyonunu dolambaçlı yollar ile insanların kafasını karıştırarak yaparlar. Bazı zaman olur ki en yakını yapar fakat ondan hiç bahsetmez.
Alışkanlık haline gelmiş davranışlar değişmez. Sadece değişmiş gibi görünür. Ateşin üzerine atılan saman gibi içten içe yanar yok olmaz. Doğuştan fıtrat ne ise, büyüyünce de aynıdır. Çırpiyi kırdığın zaman çıtırdamıyorsa, büyüyüp ağaç oluncada çatırdamaz.
Kişinin durumuna bakmadan eleştiri yapmak kinseyi doğruya ulaştırmaz, sadece ön yargılar yoluyla kişiyi itibarsızlaştırmadan başka bir işe yaramaz. Kötü yola düşmüş, bedenini satan bir kadını "neden bu kadın bu kötü işi yapıyor" diye eleştirmek işin kolayına kaçmaktır. Bu davranış o kadını o işten uzaklaştırmaz, kimseye de bir faydası olmaz, bilakis o kadına toplum içindeki durumununu kötüleştirir. Çare üretilmesi gerekirken, olumlu yaklaşımda bulunulması gerekirken yermek normal bir davranış biçimi değildir.
Neden bu işi yapıyor diyerek, sebeplerini araştırmak, çareler üretmek, insan davranışı olması gerekirken, en çirkinine başvurarak ondan yararlanmak, duruma çare üretmek değil, onu izbe yerlere atarak durumunu daha da kötüleştirmektir. Burada iyi niyet aramak saflık olsa gerek.
Ebu Zer Gıfari'nin dediği gibi "Geceyi aç geçirip de kılıcına davranmayanın aklından şüphe ederim."
Çaresizlik ile toplumun ahlaki görmediği bir hareketi yapmak sadece yapan kişiyi değil, kuralı belirleyen toplumuda sorumlu tutar. Kanuniliğin bir önemi yoktur. Kanuna uygun olan her şey helal değildir. Mesela iki komşunun kendi tapusunda insan sağlığını etkileyecek herhangi bir tasarrufu kanuni olabilir ama helal değildir, kul hakkına girer. Kendi bahçende ilaçlama yapmak Kanuni olabilir ama komşunun arısını öldürmek helal değildir. Hali vakti yerinde olan bir kişinin ÖTV den ve MTV den muaf olan engelli araç alması kanuni olabilir ama helal değildir. Hali vakti yerinde olan 65 yaş üzeri bir kişinin ücretsiz taşıma kartı alması kanuna uygundur ama helal değildir. Bunun gibi örnekler bitmez kısacası her kanunilik helal doğurmaz. Bunu insanın kendi vicdanı belirler ya da daha önemlisi kendini dindar olarak tanımlayan kişinin takva ölçüsü belirler. Küçük ayrıntı olarak tanımlanan (gerçekte küçük ayrıntı olmayan) hareketler bir toplumda ön plana çıkarılıyorsa o toplum gerçek anlamda inanç sahibidir. Diğer türlü bunlar yoksa namaz kılma, oruç tutma, hacca gitme oranının hiç bir önemi yoktur. Toplumların inanç ölçüleri kanunilik ile değil helallik ile ölçülür. Kanunilik ile helallik arasında ki kendini aklama savunma araçları kişiyi bağlar, kanunidir ama helal değildir.
Toplum olarak kendi kendimize sormamız gerekir biz neredeyiz?
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder